Duurzaamheidsclaims op verpakkingen, websites en in reclame staan onder toenemend toezicht. Vanaf 27 september 2026 maken nieuwe EU-regels het illegaal om vage, niet-onderbouwde of misleidende milieuclaims te gebruiken wanneer zij communiceren met consumenten. De Empowering Consumers Directive, formeel bekend als EU-richtlijn 2024/825 of de EmpCo-richtlijn, stelt duidelijke grenzen aan wat bedrijven wel en niet mogen zeggen over de duurzaamheid van hun producten en diensten.
Wij helpen organisaties begrijpen wat de richtlijn vereist, beoordelen waar hun huidige claims en labels staan, en bouwen de interne processen die nodig zijn om duurzaamheid te communiceren op een manier die geloofwaardig, conform en toekomstbestendig is.
Wat is de Empowering Consumers Directive?
De Empowering Consumers Directive (EU 2024/825) is een EU-wetgevingsinstrument dat consumenten beschermt tegen misleidende milieu- en duurzaamheidsclaims. Ze trad in werking op 26 maart 2024 en wordt vanaf 27 september 2026 afdwingbaar in alle EU-lidstaten.
De richtlijn creëert geen geheel nieuw rechtskader, maar versterkt twee bestaande wetten: de Richtlijn oneerlijke handelspraktijken (UCPD), die regels stelt voor misleidende commerciële praktijken, en de Richtlijn consumentenrechten (CRD), die de informatie regelt die consumenten ontvangen voor een aankoop.
De Europese Commissie stelde vast dat meer dan de helft van alle milieuclaims in de EU vaag, misleidend of niet-onderbouwd is. De EmpCo-richtlijn speelt hierop in door bindende regels in te voeren voor de manier waarop bedrijven milieu-, sociale en circulariteitsclaims mogen maken. Ze is van toepassing op alle consumentgerichte communicatie: productverpakkingen, reclame, websites, sociale media en verkoopmateriaal.
De richtlijn maakt deel uit van de bredere Europese Green Deal, de EU-strategie om de Europese economie duurzamer te maken. Ze staat naast andere regelgeving zoals de Ecodesign for Sustainable Products Regulation (ESPR) en de voorgestelde Green Claims Directive.
Wat verbiedt de EmpCo?
De richtlijn breidt de lijst van verboden commerciële praktijken onder de Richtlijn oneerlijke handelspraktijken uit. Ze introduceert specifieke regels voor milieu-, sociale en circulariteitsclaims. De volgende praktijken zijn in alle gevallen verboden.
Generieke milieuclaims
Termen als "milieuvriendelijk", "groen", "duurzaam", "vriend van de natuur" of "milieubewust" zijn niet langer toegestaan, tenzij het bedrijf erkend uitstekende milieuprestaties kan aantonen die relevant zijn voor die specifieke claim. Vaag kleurgebruik of beeldmateriaal dat duurzaamheid impliceert zonder bewijs wordt op dezelfde manier behandeld.
Neutraliteitsclaims op basis van compensatie
Beweren dat een product "CO₂-neutraal" is of een "verminderde milieu-impact" heeft op basis van de compensatie van broeikasgasemissies is verboden. Claims op basis van compensatie zijn alleen toegestaan als de reikwijdte en methodologie volledig transparant zijn, duidelijk worden uitgelegd aan consumenten en onafhankelijk worden geverifieerd.
Duurzaamheidslabels zonder certificering
Duurzaamheidslabels, keurmerken en certificeringslogos mogen alleen worden weergegeven als ze gebaseerd zijn op een openbaar erkend certificeringsschema of zijn vastgesteld door overheidsinstanties. Het schema moet onafhankelijk worden geverifieerd door een derde partij, transparant zijn in zijn vereisten en openstaan voor alle handelaren die willen voldoen. Privélabels die niet aan deze criteria voldoen, mogen niet langer worden gebruikt.
Toekomstige prestatieclaims zonder plan
Toekomstgerichte uitspraken als "we zullen CO₂-neutraal zijn tegen 2030" of "onze verpakking zal volledig recycleerbaar zijn tegen 2027" zijn verboden tenzij ze worden ondersteund door een concreet, openbaar beschikbaar implementatieplan. Dat plan moet meetbare en tijdgebonden doelstellingen bevatten en regelmatig worden geverifieerd door een onafhankelijke derde partij.
De richtlijn verbiedt ook geplande veroudering, het ontwerpen van producten om voortijdig te falen of het beperken van het gebruik van compatibele reserveonderdelen. Het adverteren van een wettelijke vereiste als een uniek productvoordeel is ook expliciet verboden. Het promoten van een standaard twee jaar garantie als bijzonder kenmerk, terwijl dit door de EU-wetgeving voor alle producten verplicht is, wordt bijvoorbeeld als misleidend beschouwd.
Wat vereist de EmpCo?
Naast wat verboden is, introduceert de richtlijn positieve verplichtingen over hoe bedrijven met consumenten moeten communiceren.
Elke duurzaamheidsclaim moet specifiek, op bewijzen gebaseerd en traceerbaar zijn. Wanneer een claim betrekking heeft op een specifiek onderdeel van een product, moet de reikwijdte duidelijk worden aangegeven en mag de claim niet worden gepresenteerd als van toepassing op het gehele product. Vergelijkende claims, zoals "30% minder CO₂ dan de vorige versie", moeten de vergelijkingsmethode, de vergeleken producten en de wijze waarop de informatie actueel wordt gehouden, vermelden.
Op grond van de gewijzigde Richtlijn consumentenrechten moeten handelaren consumenten vóór het moment van aankoop duidelijke informatie verstrekken over de duurzaamheid, repareerbaarheid en beschikbaarheid van reserveonderdelen en software-updateperiodes van producten. Er wordt ook een geharmoniseerd EU-label voor commerciële duurzaamheidsgaranties ingevoerd voor producten die meer bieden dan de standaard wettelijke garantie van twee jaar.
Deze vereisten gelden voor alle consumentgerichte communicatie. Een bedrijf hoeft niet zijn hoofdkantoor in de EU te hebben om hieronder te vallen. Als het verkoopt aan of communiceert met EU-consumenten, is de richtlijn van toepassing.
Voor wie geldt de EmpCo?
De richtlijn is van toepassing op alle bedrijven die producten of diensten op de markt brengen aan consumenten in de EU, ongeacht hun omvang of vestigingsland. Ze regelt voornamelijk business-to-consumer (B2C)-communicatie en geldt voor elke claim in reclame, op verpakkingen, op websites, in sociale media of op verkooppunten.
Sommige EU-lidstaten, waaronder Duitsland, kunnen bepaalde bepalingen onder nationaal recht uitbreiden naar business-to-business (B2B)-contexten. Het is daarom belangrijk om nalevingsverplichtingen per land te beoordelen voor organisaties die actief zijn op meerdere Europese markten.
Niet-naleving kan leiden tot boetes van maximaal vier procent van de jaarlijkse omzet in de betreffende EU-lidstaat, of minimaal twee miljoen euro wanneer omzetgegevens niet beschikbaar zijn. Greenwashing-overtredingen brengen ook aanzienlijke reputatierisico's met zich mee, aangezien handhavingsacties en consumentenklachten steeds zichtbaarder worden.
Tijdlijn van de EmpCo
28 februari 2024 — Richtlijn aangenomen door het Europees Parlement en de Raad. 26 maart 2024 — Richtlijn treedt in werking. 27 september 2025 — Europese Commissie specificeert het ontwerp van de geharmoniseerde duurzaamheidsmelding en het bijbehorende label. 27 maart 2026 — Deadline voor alle EU-lidstaten om de richtlijn in nationaal recht om te zetten. 27 september 2026 — Richtlijn wordt afdwingbaar. Alle regels zijn van toepassing op bedrijven die actief zijn in de EU. 27 september 2031 — Europese Commissie evalueert de toepassing van de richtlijn.
De EmpCo en het bredere EU-regelgevingslandschap
De Empowering Consumers Directive staat niet op zichzelf. Ze maakt deel uit van een breder pakket EU-regelgeving dat hertekent hoe bedrijven hun producten ontwerpen, produceren en communiceren.
De Ecodesign for Sustainable Products Regulation (ESPR) stelt vereisten aan hoe producten worden ontworpen en hoe hun milieuprestaties moeten worden gedocumenteerd. De EmpCo-richtlijn regelt hoe die prestaties aan consumenten worden gecommuniceerd. De twee regelgevingen zijn complementair: wat de ESPR van bedrijven vereist te meten en te bewijzen, moeten zij onder de EmpCo nauwkeurig communiceren.
Het Digital Product Passport (DPP), ingevoerd onder de ESPR, zal gedetailleerde productduurzaamheidsgegevens beschikbaar stellen in een gestandaardiseerd formaat. Dit creëert zowel een verplichting als een kans: bedrijven met goed gedocumenteerde productgegevens zullen het eenvoudiger vinden om consumentgerichte claims te onderbouwen onder de EmpCo.
De voorgestelde Green Claims Directive is een afzonderlijk wetgevingsinstrument dat meer gedetailleerde wetenschappelijke onderbouwingsvereisten voor milieuclaims en strengere governanceregels voor labelsystemen zou invoeren. Het is momenteel in onderhandeling op EU-niveau en de definitieve vorm blijft onzeker. De EmpCo-richtlijn is al aangenomen en zal vanaf september 2026 van toepassing zijn, ongeacht de uitkomst van die onderhandelingen.
Voor bedrijven die ook werken aan de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD), B Corp-certificering of Cradle to Cradle (C2C)-certificering sluit EmpCo-naleving op een natuurlijke manier aan bij lopend werk. De onderbouwingsbasis die is opgebouwd voor duurzaamheidsrapportage en productcertificering vormt een sterke basis voor het onderbouwen van consumentgerichte claims.
Onze aanpak van EmpCo-naleving
EmpCo-naleving is geen marketingaanpassing. Het vereist een gestructureerde respons die duurzaamheids-, juridische, communicatie-, productontwikkelings- en inkoopteams overspant. Veel organisaties zullen merken dat hun huidige duurzaamheidsclaims zijn ontwikkeld zonder een formele onderbouwingsbasis, dat sommige gebruikte labels niet voldoen aan de nieuwe certificeringscriteria, of dat toekomstgerichte engagementen de gedocumenteerde implementatieplannen missen die de richtlijn nu vereist.
Wij werken met organisaties samen om de EmpCo op een gestructureerde en beheersbare manier te doorlopen, vertrekkend vanuit de huidige situatie van de organisatie.
De eerste stap is het volledig in kaart brengen van alle bestaande duurzaamheidsclaims en -labels. Dit omvat productverpakkingen, reclamemateriaal, websites, sociale media, jaarverslagen en alle andere consumentgerichte communicatie. Dit inventarisatie vormt de basis voor een kloof- en risicoanalyse, waarbij wordt beoordeeld welke claims goed onderbouwd zijn, welke compliancerisico’s met zich meebrengen, en welke labels voldoen aan de nieuwe vereisten van het certificeringsschema.
Van daaruit ondersteunen wij organisaties bij het opbouwen van de onderbouwingsbasis en governanceprocessen die nodig zijn om hun claims te ondersteunen. Dit omvat afstemming op relevante certificeringsschema’s, het vaststellen van documentatiestandaarden, het verduidelijken van interne verantwoordelijkheden en het definiëren van processen voor de voortdurende monitoring en actualisering van claims.
Waar toekomstgerichte engagementen deel uitmaken van de communicatiestrategie, helpen wij bij het ontwikkelen van de implementatieplannen en verificatieprocessen door derden die de richtlijn vereist. Wij werken ook samen met organisaties die verder willen gaan, waarbij EmpCo als uitgangspunt wordt gebruikt voor een meer geïntegreerde aanpak van duurzaamheidscommunicatie, waarbij de geloofwaardigheid van hun claims wordt gekoppeld aan de onderliggende prestaties van hun producten, activiteiten en waardeketen.
Werk samen met ons voor EmpCo-gereedheid
Sustenuto is een team van duurzaamheidsexperts dat op managementniveau werkt bij organisaties door heel Europa. Wij combineren diepgaande kennis van EU-duurzaamheidsregelgeving met een praktische, samenwerkingsgerichte aanpak, en werken nauw samen met uw teams om regelgevingsvereisten te vertalen naar werkbare stappen.
Wij zien de Empowering Consumers Directive niet als een geïisoleerde complianceoefening, maar als onderdeel van de bredere transitie naar duurzaamheidscommunicatie die is gegrond in reële prestaties. Organisaties die nu deze basis leggen, zijn beter gepositioneerd voor de regelgevende en marktexpectaties die volgen.
Veelgestelde vragen
Wat is de EmpCo-richtlijn?
De Empowering Consumers Directive (EU 2024/825) is een EU-richtlijn die de bestaande consumentenbeschermingswetgeving wijzigt om misleidende milieuclaims en onbetrouwbare duurzaamheidslabels aan te pakken. Ze trad in werking in maart 2024 en wordt vanaf 27 september 2026 afdwingbaar in alle EU-lidstaten.
Wat is het verschil tussen de EmpCo en de Green Claims Directive?
De Empowering Consumers Directive is al aangenomen en wijzigt de bestaande consumentenbeschermingswetgeving. Ze verbiedt specifieke misleidende praktijken en stelt regels voor duurzaamheidslabels en toekomstgerichte claims. De Green Claims Directive is een afzonderlijk, nog hangende voorstel dat meer gedetailleerde wetenschappelijke onderbouwingsvereisten zou invoeren. De EmpCo is van toepassing vanaf september 2026, ongeacht de uitkomst van de onderhandelingen over de Green Claims Directive.
Voor welke bedrijven geldt de EmpCo?
De richtlijn is van toepassing op alle bedrijven die producten of diensten op de markt brengen aan consumenten in de EU, ongeacht de vestigingsplaats van het bedrijf. Ze geldt voor alle consumentgerichte communicatie, inclusief verpakkingen, reclame, websites en sociale media. Niet-EU-bedrijven die aan EU-consumenten verkopen, vallen ook onder de werkingssfeer.
Welke claims zijn niet langer toegestaan onder de EmpCo?
Generieke termen als "milieuvriendelijk", "groen" of "duurzaam" zonder bewijs van uitstekende milieuprestaties zijn verboden. Neutraliteitsclaims op basis van compensatie, niet-geverifieerde duurzaamheidslabels en toekomstgerichte milieu-engagementen zonder een gedocumenteerd en onafhankelijk geverifieerd implementatieplan zijn allemaal beperkt of verboden.
Wat zijn de sancties bij niet-naleving?
Lidstaten zijn verplicht maximale boetes in te stellen van ten minste vier procent van de jaarlijkse omzet van een bedrijf in de betreffende EU-lidstaat voor overtredingen van de Richtlijn oneerlijke handelspraktijken, die de EmpCo-richtlijn wijzigt. Wanneer omzetgegevens niet beschikbaar zijn, gelden boetes van ten minste twee miljoen euro.
Hoe verhoudt de EmpCo zich tot B Corp- en C2C-certificering?
Duurzaamheidscertificeringen zoals B Corp en Cradle to Cradle (C2C) zijn gebaseerd op onafhankelijke verificatie door derden en voldoen aan de kernvereisten van een erkend certificeringsschema onder de EmpCo. Bedrijven die over deze certificeringen beschikken, zijn goed gepositioneerd om ze te gebruiken in consumentgerichte communicatie. Wij kunnen helpen beoordelen hoe uw bestaande certificeringen aansluiten bij de vereisten van de richtlijn en waar aanvullende onderbouwing nodig kan zijn.
